رابطه پژوهش و توسعه

امروزه علم در جوامع نوین از عنصری منزوی و در اختیار گروهی اندک خارج شده و دولت ها در آن دخالت می کنند. از اینجاست که تقویت علم و فناوری و به تبع آن حمایت از فعالیت های پژوهشی برای حفظ بقای کشورهای در حال توسعه از اهمیت اساسی برخوردار می شود. 

امروزه علم در جوامع نوین از عنصری منزوی و در اختیار گروهی اندک خارج شده و دولت ها در آن دخالت می کنند. از اینجاست که تقویت علم و فناوری و به تبع آن حمایت از فعالیت های پژوهشی برای حفظ بقای کشورهای در حال توسعه از اهمیت اساسی برخوردار می شود.
علم، ابزار کشف حقیقت و محصول پژوهش است و پژوهش به گفته پروفسور «هانس کربس» - استاد دانشگاه آکسفورد- دیدن چیزی است که دیگران نمی توانند ببینند و اندیشیدن درباره چیزی است که دیگران نمی توانند به آن بیندیشند.
دیدن آنچه همه از دیدن آن ناتوانند، نیازمند دیدی عمیق و موشکافانه است و این تنها از طریق کنش و واکنش های آموزشی علمی در شرایط محیطی مناسب بویژه از سوی استعدادهای برجسته و نخبگان جامعه میسر می شود.
بنابراین، پژوهش در دنیای امروز فعالیتی جدی و ضروری است؛ زیرا نتیجه آن علم و فناوری است و این دو، منشا ثروت و قدرت هستند.
امروزه شاهدیم که از طریق علم و فناوری مزیت های جدید خلق می شود و ثروت و رفاه به ارمغان می آید و انتظار می رود که علم و فناوری علاوه بر کشف رازهای طبیعی، بشریت را به جایی برساند که ناآرامی و تنش های سیاسی و اجتماعی را در آن راهی نباشد و نابرابری های اجتماعی به حداقل برسد.
امروزه علم در جوامع نوین از عنصری منزوی و در اختیار گروهی اندک خارج شده و دولت ها در آن دخالت می کنند. از اینجاست که تقویت علم و فناوری و به تبع آن حمایت از فعالیت های پژوهشی برای حفظ بقای کشورهای در حال توسعه از اهمیت اساسی برخوردار می شود.ما در عصری زندگی می کنیم که علم هر روز قدرت خود را ظاهر می کند. دانشی که علم به ما داده است بر فاصله ها غلبه کرده، نیازها را برآورده ساخته، بیماری ها را کاهش داده و درها را به روی فهم رازهای طبیعی گشوده است. علم برای کشف حقیقت، یعنی چیزی که پنهان است، ابزاری بی مانند است. زحمت توسعه علمی بر دوش پژوهشگران و محققانی است که همه زندگی خود را وقف جستجو، پژوهش و تحقیق می کنند و به قول معروف دود چراغ می خورند؛ اگرچه با پیشرفت فناوری امروزی، دود چراغی وجود ندارد، ولی پیشرفت فناوری نتوانسته کمکی به فقر و مشکلات مالی یا پایگاه اجتماعی آنها بکند.
دانشمندان و پژوهشگران چیزی برای خودشان نمی خواهند و بزرگترین دلمشغولی و دغدغه ای که دارند، این است که امکانات و بستر علمی برای آنها فراهم شود تا بتوانند به پژوهش های خود ادامه دهند. در اهمیت تحقیقات، نکته مبهمی وجود ندارد و جای شکی باقی نیست. پژوهش یکی از ارکان ارتقای علمی کشورهاست؛ اگر بخواهیم فناوری داشته باشیم، باید پژوهش داشته باشیم.
امروزه، تحقیق و پژوهش در کلیه شوون زندگی علمی، سیاسی، اجتماعی و... از ضروریات اجتناب ناپذیر است، بنابراین برای حرکت هدفمند، نظام مند و اثربخش ناگزیریم که تحقیق و پژوهش را در سرلوحه کارهای خود قرار دهیم.
کشورهایی موفق به پیشرفت چشمگیر در بخش های علمی و تکنولوژیکی خود شده اند که به طور متوسط به جمع آوری اطلاعات، تحقیق و کاربرد تحقیق در عمل شده اند. موفقیت و نقش برجسته علم، رابطه بین گروه علمی و دولت را بسیار پیچیده تر از گذشته کرده است. ظهور و بقای هیچ جامعه نوینی بدون حمایت علم و فناوری قابل تصور نیست و ارتباط، موانع را از سر راه هر دو طرف بر می دارد. علم نوین، بزرگتر و پرهزینه تر از آن شده که بتواند بدون کمک مالی دولت برای مدتی طولانی باقی بماند. هر دو طرف گروه علمی و دولت به یکدیگر نیازمندند؛ اما رابطه بین علم و قدرت رابطه ساده ای نیست.
براساس برآورد یونسکو تعداد دانشمندان و مهندسان تحقیق و توسعه در یک میلیون نفر جمعیت در سال ۱۹۹۰ در کشورهای در حال توسعه ۱۸۹ نفر و در کشورهای پیشرفته ۳۶۹۴نفر و هزینه های تحقیق و توسعه به ترتیب ۳/۱۸ میلیارد دلار و ۳/۴۳۴ میلیارد دلار بوده است. سهم تولید فناوری کشورهای اتحادیه اروپایی، امریکا و ژاپن در سال ۱۹۹۳ بر اساس جوایز امتیاز اعطا شده اروپایی و امریکایی

اثرات مصرف بهینه كود در افزایش عملكرد گوجه فرنگی

گوجه فرنگی (Lycopersium  esculantium) یكی از سیزیهای مهم است كه به لحاظ داشتن ویتامین A , C  و مواد غذایی نقش مهمی در سلامتی جامعه ایفا می نماید . گوجه فرنگی در شرایط اقلیمی بسیار متفاوت از بوشهر گرفته تا مرند آذربایجانشرقی و در تمام استانهای كشور در سطح وسیعی كشت می شود . این سیزی مهم در مناطق جنوبی كشور نظیر استانهای هرمزگان و بوشهر كه دارای هوای گرم هستند در زمستان در هوای آزاد محصول (نوبری) داده و در اواخر اردیبهشت ماه باردهی آن به اتمام می رسد .

این در حالی است كه در استانهای سردسیر در همین مواقع نشاء های گوجه فرنگی از خزانه به مزارع انتقال داده شده و در طول تابستان محصول می دهد. در اكثر استانهای كشور با وجود اقلیم متفاوت , كشت مزرعه و پلاستیكی و گلخانه ای آن مرسوم است . میزان برداشت عناصر غذایی گوجه فرنگی با 90 تن عملكرد بیش از 260 كیلوگرم ازت (N ) , 100 كیلوگرم (P2O5) , 520كیلوگرم پتاسیم (K2O) , 40 كیلوگرم منیزیم , 60 كیلوگرم گوگرد و رقمی بیش از 100 كیلوگرم در هكتار كلسیم می باشد . ولی مقدار برداشت عناصر ریز معدنی درمقایسه با عناصر پر مصرف بسیار كم و ناچیز است .

مثلا برای برداشت 48 تن در هكتار گوجه فرنگی فقط 608 گرم مس (Cu) , 535 گرم آهن (Fe) ,  95 گرم منیزیم (Mn) ,60 گرم روی(Zn) و 28 گرم بر (B) برداشت میگردد كه در مقایسه با مقادیر عناصر پرمصرف بسیار ناچیز ولی مهم می باشند (1998 . Fertilizer Development center National) 

افزایش محصول , بهبود كیفیت و مقاومت در مقابل برخی از بیماریها در این محصول مستلزم مصرف متعادل كودهای شمیایی و افزایش مواد آلی چه در خزانه و چه در مزارع گوجه فرنگی است .

نقش عناصر در عملكرد و كیفیت گوجه فرنگی

1-      ازت

تاثیر ازت بر رشد سبزینه ای و محصول گوجه فرنگی از عناصر دیگر بیشتر است . ازت تشكیل گل و میوه را افزایش داده و بلوغ را به تاخیر می اندازد. كمبود ازت در گیاه سبب كاهش جیبرلین , اكسین و افزایش ممانعت كننده های رشد () می شود . ریزش تعدادزیادی از گلها در درجه حرارت های زیاد نیز به علت كمبود ازت در گیاه گوجه فرنگی است . این گیاه برای تولید بیش از 100تن محصول در هكتار به جذب ازت بیشتری در هر روز نیاز دارد . اندازه , رنگ , مزه و درصد مواد جامد در میوه در اثرمصرف زیاد ازت كاهش و اسیدیته قابل سنجش افزایش می یابد . به طور كلی ازت زیاد سبب بروز كاهش مقاومت گیاه نسبت به بیماریها می شود . ظهور مرگ انتهایی میوه (Blossom end  rot) با افزایش میزان ازت به خصوص در فرم آمونیومی افزایش پیدا می كند در صورتی كه شدت پوسیدگی ریشه (Botrytis cinera) با درمان كمبود ازت در گیاه كاهش پیدا می كند . گوجه فرنگی فرم ازت نیتراته را به فرم آمونیومی آن ترجیح می دهد . ضمنا نیترات راندومان مصرف آب (  W.U.E) را بهبود بخشیده و غلضت اسید آمینه آزاد را كاهش می دهد.

2-      فسفر

وجود فسفر كافی در محیط ریشه سبب توسعه سریع و استفاده بهتر گیاه از آب و دیگر مواد غذایی ضروری گیاه می شود . فسفر (به همراه استفاده ازت و پتاسیم ) رنگ پوست و گوشت میوه , میزان ویتامین C و سفتی میوه را بهبود و بلوغ را تسریع می بخشد . بدیهی است بر مبنای مقدار فسفر برداشتی توسط گوجه فرنگی و آزمون خاك (حد بحرانی حداكثر 15 میلی گرم در كیلوگرم بر مبنای روش اولسون) بایستی نسبت به مصرف كودهای فسفاته اقدام نمود كه متاسفانه تاكنون چنین نبوده است .

3-      پتاسیم

علائم كمبود پتاسیم در گوجه فرنگی با تیره تر شدن رنگ گیاه و گوتاه شدن بین گرهها ظاهر می شود . نكروزه شدن حاشیه برگها نیز نشانه شدت كمبود پتاسیم در این گیاه است . افزایش میزان پتاسیم ور محلول غذایی با كاهش خسارت ناشی از بیماری Alternaria همراه است . به نظر می رسد پتاسیم تاثیر مثبتی نیز بر روی قارچ برگی (Clodosprium fulvum ), پوسیدگی ساقه (Diplodialyocopersici ) و پوسیدگی ریشه (Botrytis cinere ) دارد .

گرچه تاثیر پتاسیم بر میزان محصول به اندازه ازت چشمگیر نیست اما با این حال اثر پتاسیم بر افزایش بر افزایش اندازه میوه را نمی توان نادیده گرفت . یكی از دلایل اختلال در رسیدن میوه , تغذیه  ناكافی پتاسیم در گوجه فرنگی است .

 كمبود پتاسیم سبب قهوه ای شدن آوندها , سفیدی دیواره , خاكستری شدن دیواره و سبزی میوه می شود . میزان پتاسیم در دمبرگ , همبستگی زیادی با توسعه بافت سفید در میوه دارد . بدشكلی و غیر یكنواختی رنگ میوه با افزایش مصرف پتاسیم كاهش می یابد . پتاسیم نقش مهمی نیز در رنگ میوه در صنایع تبدیلی دارد . مصرف پتاسیم سبب افزایش كارتنوئید , لیكوپن و كاهش كلروفیل شده و تاثیر زیادی در متابولیسم اسید های میوه (عمدتا اسید سیتریك و اسشید مالیك) دارد . در مجموع كل مواد جامد, قند ها , اسید ها , كاروتن, لیكوپن , و خاصیت انباری در میوه های گوجه فرنگی كه از تغذیه پتاسیم بهره مند بوده باشد بیشتر است . ریزش میوه قبل از بلوغ نیز در گیاهانی كه دارای غلظت پتاسیم كمی هستند بیشتر است .

نظر بر اینكه مقدار پتاسیم مورد نیاز گوجه فرنگی در مقایسه با سایر عناصر غذایی باید حداكثر باشد , بنابراین مقدار كود پتاسیمی مورد نیاز چه از منبع سولفات (قبل از كاشت)و چه از منبع كلرورپتاسیم (سرك) بستگی به عملكرد , رقم , درصد رس , نوع رس, كلسیم و منیزیم , ظرفیت تبادل كاتیونی , مقدار پتاسیم قابل استفاده و درجه نسبی تخلیه پتاسیم خاكهای مربوطه دارد . در مناطق شور مصرف كلرورپتاسیم به صورت سرك در مقایسه با شاهد عملكرد را افزایش داده ولی قابل مقایسه با سولفات پتاسیم نبوده ولی در خاكهاو آبهای غیر شور مصرف چند دفعه ای كلرورپتاسیم همزمان با رشد و زمان گلدهی (حداقل چهار بار) بیشترین تولید را چه در ایران و چه در پاكستان عاید نموده است .

پتاسیم علاوه بر افزایش تولید و بهبود كیفیت (بازار پسندی) , سبب افزایش مقاومت گیاهان منجمله گوجه فرنگی در برابر شوری , كم آبی , انواع تنشها و آفات و بیماریها نیز گشته و بازیافت آب و كود را نی افزایش می دهد .

در جدول زیراثر مقادیر مختلف پتاسیم در افزایش عملكرد و كاهش تجمع نماتدها در ریشه های گوجه فرنگی نشان داده شده است .

اثرات پتاسیم در عملكرد  تراكم نماتد ها

در تمامی آزمایش ها با مصرف زیادی پتاسیم به دلیل ایجاد رابطه آنتاگونیستی عمدتا با كلسیم و منیزیم عملكرد كاهش یافته است .

4-كلسیم و منیزیم

بسیاری از اختلالات فیزیولوژیكی در رسیدن میوه , به علت كافی نبودن كلسیم (به خصوص با مصرف ازت آمونیاكی)می باشد . تعدادی از محققین مرگ انتهای میوه (Blossom end  rot) را به دلیل كمی كلسیم و زیادی آب , ازت و منیزیم در خاك ذكر كرده اند . ترك خوردن میوه گوجه فرنگی كه در مزارع گوجه فرنگی بسیار شایع است یكی دیگر از اختلالات فیزیولوژیكی است كه دلیل آن كمبود كلسیم می باشد . افزایش نسبت Na:Ca  نیز سبب شیوع بیشتر پژمردگی فوزاریومی(Fusarium oxysporinmy) می شود .

كمبود منیزیم نیز با مصرف زیاد پتاسیم و فرم آمونیومی ازت پدید می آید كه با مصرف خاكی 100 كیلوگرم سولفات منیزیم و یا محلول پاشی سولفات منیزیم به میزان 5/1 درصد (حداقل دوبار) كمبود را سریعا درمان می نماید . درجداول زیر جذب عناصر غذایی و متواسط غلظت این عناصر در بافتهای مختلف گوجه فرنگی نشان داده شده است

جذب عناصر غذایی به ازاء هر تن محصول گوجه فرنگی( كیلوگرم )

متوسط غلظت عناصر غذایی در اندامهای مختلف گوجه فرنگی بالغ ( گرم در گیاهان )

اندام گیاهی

نویسنده: مجید فنایی |  طبقه بندی:آموزش و ترویج کشاورزی ،  |  نظرات() |  ارسال به مختصری در مورد زراعت لوبیا (( Phaseolus sp. چهارشنبه 17 مرداد 1386 ****************************************************** مختصری در مورد زراعت لوبیا (( Phaseolus  sp . مقدمه لوبیابا نام انگلیسی Common Bean  از راسته   Rosales خانواده Leguminosae زیر خانواده Papilionidae شاخه Phaseolae  زیر شاخه Phaseoliae  و جنس Phaseolus میباشد . بیش از پنجاه گونه از جنس Phaseolus  وجود دارد . لوبیا سازش خوبی با ارتفاعات  و مناطق مختلف در جهان دارد . و در 7 – 5/5 = PH می تواند كشت و زراعت شود . الف -كاشت لوبیا در ایران كاشت لوبیا معمولا در بهار و با تراكم ده سانتی متری و فواصل ردیف كاشت 50 سانتی متر انجام می گیرد .   ب‌-         تناوب زراعی لوبیا در سیستم زراعی بهترین تناوب زراعی لوبیا با غلات مانند گندم وجو می باشد. لوبیا ازت هوا را در خاك توسط باكتریهای مخصوص بنام Rhizobium phaseolie تثبیت می نماید كه باعث حاصلخیزی خاك می شود . باید توجه نمود كه لوبیا نباید با گیاهان غده ای و ریشه ای از جمله پیاز و سیب زمینی كشت شود زیرا احتمالآلودگی قارچی برای لوبیا زیاد خواهد شد .     ت‌-         علف های هرز و كنترل آن كنترل علف های هرز در لوبیا بسیار حائز اهمیت است و از سموم مختلف مانند ترفلان به میزان 5/1 در هزار قب از كاشت وی توان استفاده نمود از سموم علف كش بعد از كاشت در لوبیا هنوز اطلاعات دقیقی در دست نیست .   ث‌-         روش های آبیاری 1-     آبیاری غرقابی  : این نوع آبیاری در مناطقی كه كشت بصورت سنتی انجام می گیرد , متداول است  برای انجام این روش آبیاری ابتدا مزرعه به قطعات كوچكی تقسیم و كرت بندی می گردد و سپس كرتها پر آب و غرقاب می شوند .   2-     آبیاری نشتی : این نوع آبیاری در مزارعی كه كشت به صورت ردیفی و خطی انجام می گیرد مورد استفاده است  . در این روش از جوی و پشته استفاده شده كه باعث می شود آب بطور یكنواخت جریان یابد و از سله خاك جلوگیری گردد . 3-     آبیاری تحت فشار : بهترین روش آبیاری تحت فشار آبیاری بطری  Sprinkler می باشد كه آب بصورت قطراتی به روی زمین پاشیده می شود البته آبیاری های دیگر این روش مانند   Wheel Move و غیره تحت بررسی می باشد به هر صورت در این نوع آبیاری آب تحت فشار قرار گرفته و از نازل ها بصورت باران یا قطرات به روی مزرعه پاشیده می شود . روش بسیار مفیدی است و هزینه های كارگری را كاهش داده بخصوص از اتلاف آب جلوگیری می گردد .   ج‌-          داشت و برداشت لوبیا داشت لوبیا : یكی از مهمترین عوامل تولید , داشت لوبیا است آبیار به موقع,  مراقبت های زراعی مانند سمپاشی , كوددهی و كولتیواتور می تواند نقش بسزایی در افزایش عملكرد ایفاء كند . در خصوص تعیین حساسترین مراحل رشد لوبیا نسبت به تنش خشكی تحقیقات بسیاری انجام گردیده است از آنجمله مككیو ریوز (1962) در یافتند كه لوبیا در مرحله قبل از گلدهی به خشگی حساس هست و سنگ كارا (1994) بیان نمود كه با افزایش تنش خشكی, نقصان رشد رقم های خوابیده بیش از رقم های ایستاده است و تنش قبل از گلدهی نسبت به بعد از گلدهی عملكرد را بیشتر كاهش می دهد. اساسا مبارزه با علف های هرز و, سله شكنی زمین , سمپاشی و كود پاشی به موقع در افزایش كیفیت و كمیت محصول لوبیا اثر دارد و در مزارعی كه این اعمال انجام نمی گیرد عملكرد كمی و كیفی محصول پائئن می آید . معمولا بر علیه آفات , مانندشته و تریپس از سم متاسیتوكس به میزان 5/1 در هزار استفاده می شود و بر علیه كنه ها از سم كلتان می توان استفاده نمود . برداشت لوبیا :  برداشت لوبیا زمانی انجام می گیرد كه حدود 80 % غلاف ها تغییر رنگ داده و زرد شده باشند . برداشت لوبیا به دو صورت برداشت سنتی و برداشت مكانیزه صورت می گیرد . منابع مورد استفاده 1-       آمار نامه fao – 1992 2-       آمار نامه وزارت كشاورزی سال 1373 3-       گزارشات طرحهای تحقیقاتی حبوبات در استان مركزی 4-       موسسه تحقیقات اصلاح وتهیه نهال و بذر بخش تحقیات حبوبات   نویسنده: مجید فنایی |  طبقه بندی:آموزش و ترویج کشاورزی ،  |  نظرات() |  ارسال به   تعداد صفحات :28 1   2   3   4   5   6   7   ...     درباره وبلاگ مدیر وبلاگ : مجید فنایی آخرین پست ها مشارکت در احداث گلخانه و مشاوره ؛ مدیریت گلخانه ریشه درختان میوه خرما زیتون کیوی فروت بیماری های مهم سیب زمینی (آموزشی) آفات و بیماری های مهم در خیار گلخانه ای کاربرد بیوتکنولوژی در باغبانی به مناسبت هفته پژوهش انتخاب بستر مناسب گام مهم در جهت تکثیر قلمه گیاهان باغی و زینتی اثرات مصرف بهینه كود در افزایش عملكرد گوجه فرنگی مختصری در مورد زراعت لوبیا (( Phaseolus sp. معرفی گیاه اسپرس بیوتكنولوژی(Biotechnology) آمار نظر سنجی لیست آخرین پستها جستجو نظرسنجی بیشتر از چه مطالب این وبلاگ استفاده می کنید؟ مطالب عمومی لینک ها مطالب گیاه شناسی مطالب کشاورزی همه موارد نویسندگان مجید فنایی (109) POWERED BY MIHANBLOG.COM Theme is created by: Www.Plaintxt.org/themes/Sandbox